بهترین زمان برای انجام ارتودنسی چه زمانی در کل ارتودنسی قبل از عمل بینی انجام شود یا بعد از آن است؟ یکی از پرسشهای رایج بیماران این است ، پاسخ قطعی برای همه افراد یکسان نیست، اما در اغلب موارد ارتودنتیستها توصیه میکنند ابتدا درمان ارتودنسی انجام شود. دلیل این موضوع آن است که تغییر موقعیت دندانها و تنظیم فک، میتواند تناسب اجزای صورت از جمله فرم بینی را تحت تأثیر قرار دهد. وقتی دندانها و فک در جای درست قرار بگیرند، نتیجه نهایی عمل بینی طبیعیتر و هماهنگتر خواهد بود.
در این مقاله نظر دکتر زهرا محمدی بهترین ارتودنتیست در شهریار را در این باره میخوانید.
بهترین زمان برای انجام ارتودنسی
بهترین دوره برای شروع درمان ارتودنسی، سالهای رشد یعنی بین بازه سنی 14 سالگی به بالا است؛ چراکه استخوان فک در این سن انعطاف بیشتری دارد و اصلاح ناهنجاریها سریعتر و مؤثرتر انجام میشود.
البته بزرگسالان نیز میتوانند ارتودنسی انجام دهند، اما به دلیل توقف رشد استخوانها، طول درمان کمی بیشتر میشود و در برخی موارد احتمال نیاز به جراحی فک (ارتوسرجری) وجود دارد.

بهترین زمان انجام عمل بینی (رینوپلاستی)
عمل بینی باید زمانی انجام شود که رشد استخوانهای صورت کامل شده باشد:
علاوه بر این، جراحی زمانی توصیه میشود که مشکلات تنفسی یا ناهماهنگی ظاهری بینی موجب ناراحتی فرد شده باشد. اگر بیمار نیاز به ارتودنسی یا جراحی فک داشته باشد، بهتر است ابتدا درمانهای مرتبط با فک و دندان انجام شوند تا فرم لبها و زاویه صورت ثابت گردد بخصوص اگر طرح درمان ارتودنسی بر اساس کشیدن درندان ها باشد.
همچنین از نظر فصلی، پاییز و زمستان برای جراحی مناسبترند زیرا میزان تورم و التهاب کمتر است.

آیا میتوان همزمان با ارتودنسی عمل بینی انجام داد؟
بسیاری از بیماران تصور میکنند میتوانند ارتودنسی و عمل بینی را بهطور همزمان انجام دهند؛ اما واقعیت این است که چنین کاری معمولاً توصیه نمیشود.
یکی از مهمترین معیارهای جراح بینی برای فرمدهی، تناسب بینی با لبها است. در حالی که ارتودنسی طی درمان باعث تغییر موقعیت دندانها و در نتیجه جابهجایی لبها میشود. به همین دلیل بهتر است ابتدا ارتودنسی تکمیل شود و بعد از تثبیت فرم لبها، جراحی بینی انجام گردد بخصوص اگر طرح درمان ارتودنسی بر اساس کشیدن درندان ها باشد.
در شرایطی خاص، مانند وجود ناهنجاریهای شدید فکی یا نیاز به ارتوسرجری، ممکن است درمان ارتودنسی و جراحیهای فک و بینی با هماهنگی کامل بین متخصص ارتودنسی و جراح فک برنامهریزی شوند.
به یاد داشته باشید: اگر عمل بینی قبل از پایان ارتودنسی انجام شود، ممکن است در طول تنظیم براکتها یا اعمال نیروهای ارتودنسی، فشار به بینی وارد شود و باعث ناراحتی یا آسیب به بافتهای جراحی شده گردد.

چه مدت بعد از ارتودنسی میتوان عمل بینی انجام داد؟
پس از پایان دوره ارتودنسی، که معمولاً بین ۶ ماه تا ۲.۵ سال طول میکشد، میتوان برای رینوپلاستی اقدام کرد.
ارتودنسی با مرتبکردن دندانها و اصلاح فک، فرم لبها را تغییر میدهد بخصوص اگر طرح درمان ارتودنسی بر اساس کشیدن درندان ها باشد و این تغییرات میتوانند محاسبات جراح بینی برای ایجاد تناسب دقیق را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین بهتر است پس از تثبیت کامل وضعیت دندانها و لبها عمل بینی انجام شود.
انجام عمل بینی قبل از ارتودنسی
ارتودنسی ثابت، ارتودنسی متحرک و حتی ارتودنسی نامرئی (شفاف) میتوانند تغییراتی هرچند جزئی در چهره ایجاد کنند، از جمله:
- تغییر موقعیت و برجستگی لبها
- تغییر زاویه لب و بینی
- برهمخوردن تناسب ظاهری بین لب و بینی
این تغییرات تأثیر مستقیم بر نتیجه عمل بینی دارند. بنابراین بهترین حالت این است که ابتدا دندانها و فک به موقعیت صحیح برسند و سپس جراحی بینی انجام شود تا نتیجه پایدار و هماهنگ با صورت باشد.
سخن پایانی
با توجه به نکات مطرحشده، بهترین ترتیب درمان این است که ابتدا ارتودنسی انجام شود و سپس عمل بینی. انجام همزمان این دو روش در اکثر موارد باعث ایجاد تداخل در تغییرات لب و بینی میشود و ممکن است نتیجه نهایی را تحت تأثیر قرار دهد. تنها در موارد خاص مانند ارتوسرجری، درمان مشترک با هماهنگی تیمی متخصص ارتودنسی و جراح صورت امکانپذیر است. رعایت ترتیب درست درمان، بهترین نتیجه زیبایی و عملکردی را برای بیمار به همراه دارد.
سوالات متداول
۱. بهترین سن برای ارتودنسی و عمل بینی چه زمانی است؟
ارتودنسی: بین ۹ تا ۱۴ سالگی
عمل بینی: بعد از تکمیل رشد، ۱۶ سالگی در دختران و ۱۸ سالگی در پسران
۲. آیا میتوان همزمان ارتودنسی و عمل بینی انجام داد؟
معمولاً توصیه نمیشود؛ زیرا ارتودنسی باعث تغییر فرم لب میشود بخصوص اگر طرح درمان ارتودنسی بر اساس کشیدن درندان ها باشد و میتواند نتیجه رینوپلاستی را تحت تأثیر قرار دهد.
۳. چه مدت بعد از ارتودنسی میتوان عمل بینی انجام داد؟
پس از پایان درمان ارتودنسی که حدود ۶ ماه تا ۲.۵ سال طول میکشد.