پوسیدگی دندان در ارتودنسی یکی از نگرانیهای رایج افرادی است که قصد شروع این درمان را دارند. بسیاری تصور میکنند خود ارتودنسی باعث پوسیدگی میشود، در حالی که عامل اصلی، عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان در طول درمان است. از طرف دیگر، اگر پوسیدگیهای موجود قبل از ارتودنسی ترمیم نشوند، در حین اعمال نیروهای ارتودنسی سرعت پیشروی آنها افزایش یافته و ممکن است روند درمان را دچار اختلال یا حتی شکست کند.
در این مطلب که توسط دکتر زهرا محمدی متخصص ارتودنسی در شهریار جمع آوری شده با اهمیت درمان پوسیدگی قبل از ارتودنسی، دلایل افزایش پوسیدگی هنگام درمان و راهکارهای موثر جلوگیری از آن آشنا میشوید.
آیا ارتودنسی باعث پوسیدگی دندان میشود؟
خیر. ارتودنسی بهتنهایی منجر به پوسیدگی دندانها نمیشود؛ اما براکتها، سیمها و الاستیکها سطوحی ایجاد میکنند که غذا و پلاک بهراحتی روی آنها باقی میماند. اگر بیمار نتواند این نواحی را بهخوبی تمیز کند، باکتریها اسید تولید کرده و زمینه پوسیدگی فراهم میشود.
به همین دلیل رعایت دقیق بهداشت دهان در دوران ارتودنسی ضروری است.
چرا درمان پوسیدگی قبل از ارتودنسی اهمیت دارد؟
ترمیم پوسیدگی پیش از شروع ارتودنسی یک مرحله کاملاً ضروری است. علتها:
- براکت روی دندان سالم چسبندگی بهتری دارد؛ دندان پوسیده نمیتواند براکت را بهدرستی نگه دارد.
- دندان پوسیده در برابر نیروهای ارتودنسی مقاومت کافی ندارد و احتمال شکستگی، ترک یا درد شدید وجود دارد.
- پوسیدگی فعال ممکن است در طول درمان پیشرفت کرده و نیاز به توقف درمان یا حتی کشیدن دندان ایجاد کند.
- عدم درمان پوسیدگی باعث افزایش طول و هزینه درمان خواهد شد.
بنابراین قبل از نصب براکتها، تمام دندانها باید معاینه شده و در صورت وجود پوسیدگی، ترمیم شوند.
علت پوسیدگی دندان در هنگام ارتودنسی
در طول ارتودنسی، احتمال پوسیدگی به دلایل مختلفی افزایش مییابد:
-
تجمع غذا و باکتری اطراف براکتها
براکتها محیطی ایجاد میکنند که تمیز کردن آن دشوارتر است. پلاک در این نواحی تجمع یافته و در صورت عدم رعایت بهداشت صحیح باعث شروع تخریب مینا میشود.
-
بهداشت ناکافی
در صورت مسواکزدن اشتباه یا استفاده نکردن از نخ دندان ارتودنسی، مینای دندان نواحی اطراف براکتها آسیب میبیند.
-
وجود پوسیدگی درماننشده قبل از ارتودنسی
حتما باید قبل از شروع درمان ارتودنسی ، تمام مشکلات خرابی دندان ها و مشکلات لثه ای برطرف شود تا هنگام درمان ارتودنسی از بروز مشکلات احتمالی پیشگیری شود.

۵ راهکار مهم برای جلوگیری از پوسیدگی در ارتودنسی
- مسواک مناسب
استفاده از مسواک نرم (Soft) و مسواک مخصوص ارتودنسی برای تمیز کردن زیر سیمها ضروری است.
- خمیردندان استاندارد
خمیردندان باید حاوی فلوراید باشد. استفاده از خمیردندانهای ساینده یا سفیدکننده قوی توصیه نمیشود.
- نخ دندان
نخ دندان مخصوص ارتودنسی (سوپرفلاس) یا فلوستردر برای جلوگیری از پوسیدگی بین دندانها ضروری است.
- دهانشویه
دهانشویه فلوراید بسیار موثر است، اما هیچگاه جایگزین مسواک و نخ دندان نمیشود.
از دهانشویه کلرهگزیدین بدون نسخه پزشک استفاده نکنید
- تغذیه مناسب، مصرف میوه و سبزیجات
مواد فیبردار مانند میوه و سبزیجات به پاکسازی طبیعی دندان کمک میکنند.
همچنین نوشیدن آب کافی باعث کاهش باکتری و شستشوی سطح دندانها میشود
6.مسواک بین دندانی
این مورد نقش بسیار مهم و حیاتی در جلوگیری از پوسیدگی دندان ها هنگام درمان ارتودنسی دارد.

علت لکههای سفید بعد از ارتودنسی
لکههای سفید که پس از برداشتن براکتها دیده میشود، اولین مرحله پوسیدگی مینا بوده و به دلیل تجمع پلاک و عدم رسیدن آب و مسواک به ناحیه اطراف براکت ها و عدم رعایت بهداشت ایجاد میشود.

سوالات متداول
آیا ارتودنسی باعث پوسیدگی میشود؟
خیر. عامل اصلی پوسیدگی، بیتوجهی به بهداشت است، نه خود ارتودنسی.
چطور از ایجاد لکههای سفید جلوگیری کنیم؟
با رعایت کامل بهداشت و استفاده از وسایل مخصوص ارتودنسی توصیه شده توسط متخصص ارتودنسی می توانیم از این لکه ها پیشگیری کنیم.