ارتودنسی دندان خرگوشی چیست؟ راهنمای کامل درمان بیرونزدگی دندانهای جلو
دندان خرگوشی اصطلاحی است که برای توصیف بیرونزدگی دندانهای جلویی فک بالا استفاده میشود؛ حالتی که در آن دندانهای قدامی بیش از حد جلو آمده و ظاهر لبخند را تحتتأثیر قرار میدهند. این وضعیت در کودکان و بزرگسالان دیده میشود و اگر درمان نشود میتواند مشکلات ظاهری، گفتاری و عملکردی ایجاد کند. در این مطلب که توسط دکتر زهرا محمدی متخصص ارتودنسی در شهریار تهیه شده به صورت کامل علتها، عوارض و بهترین روشهای درمان این عارضه را با رویکرد تخصصی ارتودنسی بررسی میکنیم.
دندان خرگوشی دقیقا چه حالتی دارد؟
در این حالت، دندانهای جلویی فک بالا جلوتر از موقعیت طبیعی خود قرار میگیرند و به دلیل برجسته بودن نسبت به بقیه دندانها، نمایی شبیه دندانهای خرگوش ایجاد میکنند. گاهی این بیرونزدگی فقط در دو دندان پیش مرکزی دیده میشود و گاهی همه دندانهای جلویی فک بالا درگیر هستند.

علتهای ایجاد دندان خرگوشی
بروز دندان خرگوشی میتواند در نتیجهی عوامل مختلفی باشد که مهمترین آنها عبارتاند از:
۱. ژنتیک و عوامل ارثی
ساختار فک و فرم دندانها تا حد زیادی به ژنتیک وابسته است. در برخی کودکان، فک بالا از ابتدا بزرگتر یا جلوتر رشد میکند و باعث بیرونزدگی دندانهای جلویی میشود. در چنین مواردی مراجعه زودهنگام برای ارتودنسی کودکان کمک بزرگی به اصلاح ناهنجاری خواهد کرد.
۲. مشکلات ساختاری در دهان
وجود دندان اضافی، کیست، تومور یا رویش نابجای دندانها میتواند مسیر رشد دندانهای جلو را تغییر داده و باعث جلو زدن آنها شود.
۳. عادتهای نادرست دهانی
برخی عادات در کودکان و حتی بزرگسالان میتواند موجب فشار مداوم روی دندانهای جلویی شود، مانند:
- مکیدن انگشت
- استفاده طولانیمدت از پستانک یا شیشه
- فشار زبان به دندانهای جلو
- تنفس دهانی و اپنبایت
اگر این عادات بهموقع اصلاح نشوند، ممکن است کودک نیاز به ارتودنسی پیشگیری کودکان پیدا کند.

عوارض درمان نکردن دندان خرگوشی
نادیده گرفتن این مشکل در طولانیمدت میتواند مشکلات جدی ایجاد کند، از جمله:
- دشواری در تلفظ برخی حروف
- اختلال در جویدن و بلع
- پوسیدگی سریعتر دندانهای جلو
- افزایش احتمال ضربه و شکستگی
- درد و حساسیت دندانهای جلو
- لبخند نازیبا و کاهش اعتمادبهنفس
- مشکلات لثهای
- بههمریختگی بیشتر دندانهای هر دو فک
هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتر و سریعتر خواهد بود؛ بهویژه در کودکان که استخوان فک هنوز تغییرپذیری بالایی دارد.

بهترین روشهای درمان دندان خرگوشی
۱. ارتودنسی ثابت (بریس)
یکی از رایجترین روشها برای درمان بیرونزدگی دندانها، استفاده از ارتودنسی ثابت است. بریسها با ایجاد نیروهای کنترلشده دندانهای جلو را به موقعیت صحیح برمیگردانند. این روش برای نوجوانان و بزرگسالان کاربرد دارد.
📌 در بسیاری از موارد، بهترین نتیجه برای دندان خرگوشی با همین روش بهدست میآید.
۲. گسترشدهنده کام (پالاتال اکسپندر)
اگر علت جلو بودن دندانها، کمبود فضا در فک بالا باشد، متخصص از دستگاه گسترشدهنده استفاده میکند. این دستگاه فک بالا را بهتدریج پهنتر میکند تا فضای کافی برای قرارگیری دندانهای جلو فراهم شود.
۴. ارتودنسی متحرک در کودکان (ارتودنسی کودکان)
وقتی کودک در سن رشد باشد، میتوان با ارتودنسی متحرک بسیاری از مشکلات اسکلتی و دندانی را با مداخله زودهنگام اصلاح کرد. این روش برای جلوگیری از تشدید دندان خرگوشی بسیار مؤثر است.
هزینه ارتودنسی دندان خرگوشی
هزینه درمان بسته به عوامل زیر تعیین میشود:
- شدت ناهنجاری
- سن بیمار
- نوع روش درمان (ارتودنسی متحرک، ارتودنسی ثابت)
- مدت درمان
- تعداد جلسات و پیچیدگی کار
پس از معاینه تخصصی، هزینه نهایی به بیمار اعلام میشود.
پاسخ به سوالات متداول
اگر دندان خرگوشی درمان نشود چه میشود؟
خطر پوسیدگی، آسیبدیدگی و شکستگی دندانها بیشتر میشود. علاوهبرآن، فرم لب و چهره نیز تحتتأثیر قرار میگیرد.
طول درمان ارتودنسی چقدر است؟
بسته به شدت ناهنجاری، نوع ارتودنسی و همکاری بیمار متفاوت است. مدت دقیق در جلسه مشاوره اعلام میشود.
آیا بدون ارتودنسی میتوان دندان خرگوشی را اصلاح کرد؟
خیر. روشهایی مثل تراشیدن دندان یا لمینت نهتنها مشکل را برطرف نمیکند، بلکه آسیب جدی به ساختار دندان وارد میکند.